Vla: Alle soorte met ‘n Les

Wat is die verskil tussen Vla (custard) en Bakkersvla (pastry cream)?

’n Vla (custard) word gemaak van melk, suiker en eiers.
Gebakroom (crème pâtissière) is ’n tipe vla, maar dit is dikker omdat dit met stysel (gewoonlik mielieblom of meel) verdik word met die keuse van gelatien of nie.

Omdat daar dikwels verwarring is oor die verskillende terme en resepte, volg hier ’n verduideliking en resepte:

1. Crème Anglaise

Dit is ’n dun, gietbare vla, soos ’n sous oor nageregte. Dit word net verdik met eiers en melk, en nie met stysel nie. Dit mag nie kook nie, want die eiers kan skif.
Resep:

• 500 ml melk of room
• 4 eiergeel
• 100 g suiker
• 1 teelepel vanielje-ekstrakMetode:

1. Verhit die melk en vanielje tot warm maar nie kookpunt nie.
2. Klits eiergele en suiker saam tot lig en romerig.
3. Giet warm melk stadig by die eiermengsel terwyl jy aanhoudend roer.
4. Plaas terug in kastrol en roer oor lae hitte tot dit die dikte van ’n sous kry. Mag nie kook nie.

 

2. Chantilly room (Vanieljeroom)

Dit is liggies geklopte room, versoet met suiker en gegeur met vanielje.
Resep:

• 250 ml room
• 2 eetlepels versiersuiker
• 1 teelepel vanielje-ekstrak
  Metode:

1. Klits die room met suiker en vanielje tot sagte punte vorm.
2. Gebruik as versiersel, vulsel of garnering.

 

3. Crème Pâtissière (Bakkers vla)

Dit is ’n dikker vla wat met mielieblom verdik word en word gebruik om Franse gebak te vul.
Resep:

• 500 ml melk
• 4 eiergeel
• 100 g suiker
• 40 g mielieblom (of 30 g mielieblom + 10 g meel)
• 1 teelepel vanielje-ekstrak
  Metode:

1. Verhit melk en vanielje.
2. Klits eiergele, suiker en mielieblom saam.
3. Voeg warm melk stadig by, meng goed.
4. Sit terug in kastrol, bring tot kookpunt en kook vir 1–2 min terwyl jy roer tot dit dik is.
5. Bedek met plastiek direk op die room sodat daar nie ’n vel vorm nie.

 

4. Crème Légère

Dit is Bakkers vla gemeng met Chantilly-room om dit ligter te maak.
Resep:
Meng 2 dele Bakkers vla met 1 deel Chantilly-room.

5. Crème Diplomat

Dit is Bakkers vla wat gemeng word met gestabiliseerde room (Chantilly met gelatien).
Resep:

• 2 dele Bakkersvla
• 1 deel Chantilly room
• 1 teelepel opgeloste gelatien (in 2 eetlepels warm water)

Meng alles saam en laat verkoel.

6. Crème Bavarois (Bavarois)

Dit is ’n nagereg op sy eie, soortgelyk aan panna cotta, maar gebaseer op gebakroom. Dit stel soos ’n poeding.
Resep:

• 2 koppies gebakroom
• 1 koppie chantilly
• 10 g gelatien, opgelos in 60 ml warm water
• Geurmiddels soos vrugtepuree, koffie of sjokolade

Metode:

1. Meng die gebakroom met opgeloste gelatien.
2. Vou die geklopte room in.
3. Giet in vormpies en laat stol in yskas.

7. Bakkersvla (Annelien se beste)

Bestanddele:

• 480 g (2 k)  volroommelk
• 75 g suiker (6 eetlepels, voeg meer by vir soeter vla)
• Knippie sout
• 30 g mielieblom (3 eetlepels, goed gepak – gebruik 40–50 g vir ’n dikker, stewiger room)
• 15 ml vanieljepasta of -ekstrak (1 eetlepel) of 1 vanieljepeul, oopgesny en pitte uitgehaal
• 4 groot eiergele (17–20 g elk)
• 43 g botter (3 eetlepels, sag)

Opsioneel (met gelatien):

• 45 mL water (3 eetlepels)
• 5 g poeier gelatien (1½ teelepel)

Metode:

1. Indien jy vanieljepeule gebruik, sny dit oop en skraap die pitte uit. Verhit die melk en vanielje in ’n kastrol oor medium-hoë hitte tot dit begin prut (net voor kookpunt).
2. Intussen klits suiker, sout, eiergeel en mielieblom in ’n bak tot ’n gladde dik mengsel. (As jy vanielje-ekstrak gebruik, voeg dit nou by.)
3. Wanneer die melk warm is, haal van die hitte af. Giet die helfte van die warm melk stadig in ’n dun straaltjie by die eiermengsel terwyl jy aanhoudend klits (om die eiers te temper).
4. Giet die eiermengsel terug in die kastrol by die res van die warm melk.
5. Plaas terug op medium hitte en klits met ballon klitser tot dit begin verdik (1–2 minute). Maak seker jy roer in die hoeke van die kastrol sodat dit nie brand nie.
6. Laat die mengsel kook totdat groot borrels begin opkom. Hou aan klits en kook nog 1–2 minute om dit deeglik te verdik.
7. Verwyder van die hitte en voeg die botter by. Klits goed totdat dit heeltemal opgeneem is.
8. Giet die room in ’n bak en bedek die oppervlak direk met kleefplastiek (om te keer dat ’n vel vorm).
9. Laat afkoel tot kamertemperatuur en plaas dan in die yskas tot heeltemal koud.
10. Klits die room weer glad voor gebruik.

Opsioneel (met gelatien):

1. Laat die gelatien blom: Sprinkel dit oor die water en roer liggies. Laat staan 10 minute.
2. Voeg die geblomde gelatien by die warm Bakkersvla saam met die botter en klits totdat dit opgelos is.
3. Laat afkoel soos bo beskryf. As dit in die yskas verkoel word, sal dit stewiger stol.

Notas:

• Gebruik 5 eiergele vir ’n ryker smaak.
• Jy kan die helfte van die melk met room vervang vir ’n voller room.
• Vir ’n dikker room gebruik tot 50 g mielieblom.
• ’n Suiwel-vrye weergawe: vervang melk en botter met ’n plantmelk en plantbotter.
• Hierdie room kan gebruik word as basis vir Diplomat room (deur geklopte room by te voeg) of vir Chiboust-room (deur Italiaanse meringue in te vou).

 

8. Sjokolade Vla (Annelien se gunsteling)

Bestanddele:

• 540 g volroommelk (2 ¼ koppies)
• 10 ml vanielje-ekstrak (2 teelepels)
• 18 g kakao (Duitse proses) (2 eetlepels)
• 2 eiergeel (groot eiers)
• 2 groot eiers (of vervang met 2 ekstra eiergeel vir ’n dikker room)
• 100 g bruinsuiker (½ koppie – kan ook wit suiker gebruik)
• 25 g mielieblom (2 ½ eetlepels)
• ¼ teelepel seesout (½ teelepel vir gesoute sjokolade Bakkersvla)
• 170 g bittersoet of halfsoet sjokolade (6 oz)
• 30 g botter (2 eetlepels, sag – of vegan botter)

Opsioneel:

• 2 teelepels poeier gelatien
• 30 ml water (2 eetlepels – om die gelatien te laat blom)

Metode:

1. (Opsioneel) Sprinkel die gelatien oor die water. Roer liggies en laat staan 10 minute om te blom.
2. Verhit die melk in ’n kastrol oor medium-hoë hitte tot dit stoom en amper kook. Dit mag liggies kook.
3. Klits intussen die suiker, eiers en eiergeel, mielieblom, kakao, vanielje en sout in ’n bak tot ’n gladde, dik mengsel. Sit eenkant.
4. Gooi die helfte van die warm melk stadig by die eiermengsel terwyl jy aanhoudend klits (om die eiers te temper). Voeg dan alles terug by die res van die warm melk in die kastrol.
5. Kook oor medium hitte, klits heeltyd totdat die room verdik (2–5 minute). Hou aan klits tot borrels begin opkom, kook nog 1–1,5 minute om die mielieblom deeglik gaar te maak.
6. Verwyder van die hitte. Voeg sjokolade, botter en gelatien (indien gebruik) by. Klits tot alles gesmelt en glad is.
7. (Opsioneel) Syg die room deur ’n sif om klonte te verwyder.
8. Giet in ’n bak en bedek die oppervlak direk met kleefplastiek om ’n vel te keer.
9. Laat afkoel en plaas dan in yskas vir ’n paar uur of oornag. Klits weer glad voor gebruik.

Notas:

• Gebruik 4 eiergeel in totaal (in plaas van 2 heel eiers + 2 geel) vir ’n ryker, dikker tekstuur.
• Voeg gelatien by vir ’n meer stabiele Bakkersvla. Of gebruik meer mielieblom vir ’n dikker konsekwentheid.
• Vir ’n Suiwel-vrye weergawe: gebruik plantmelk met ’n hoë vetinhoud (bv. Oat milk vir baristas of amandel melk) en plantbotter.

Geurvariasies:

• Mokka: Voeg ½ teelepel kitskoffie by die melk.
• Bourbon: Gebruik ¼ koppie minder melk en voeg 3 eetlepels bourbon saam met die botter in.
• Jaffa: Voeg 1 teelepel lemoen-ekstrak saam met die vanielje by.
• Kaneel: Voeg ½ teelepel kaneel saam met die vanielje by die melk.Bron: www.annelienpienaar.co.za deur Annelien Pienaar 2025