Appel asyn is seker een van modernatuur se grootste geskenke aan die mensdom. Ek praat nou nie van die appelasyn wat jy koop by die kettingwinkel groepe nie, ek praat van daardie soort wat so effe melkerig lyk en wat vol goeie mikrobes is, die moeder plant. In hierdie resep leer ek jou om ‘n plantjie te maak of te wel scoby. Jy gaan by die 2de tot 5de aanmaak van appelasyn ‘n stewige slymerige rubber agtige lagie gebou het. Dit is wat jy die scoby noem. Gebruik elke keer ongeveer ‘n kwart koppie van die vorige appel asyn plus as daar ‘n lagie gevorm het by die appels wat moet fermenteer. So bou jy dan aan ‘n welige kolonie probiotika.

NB: Geen metaal objekte mag in hierdie proses gebruik word. Lepels om mee te roer moet van plastiek of hout wees. Houers van glas en items om die appels onder water te hou geen metaal. 

Die proses behels nie ‘n elle lange lys van bestanddele nie maar drie basiese goed:
Appels (groot appels weeg 200g of meer (1 e treacle suiker per appel), klein appels 2 t suiker per appel onder 200g.
Water
Rou suiker soos molasse of te wel treacle sugar

Vir elke appel wat in die glas bottel geplaas word, word daar 1 t of e suiker bygevoeg na gelang van die grootte van die appel.

Sny enige hoeveelheid appels op in kwarte met stingel, klokhuis en skil. Plaas in gesteriliseerde glas bottel. Indien jy nie weet van sterilisering van ‘n bottel loer gerus in my Boerekos met n Twist kookboek na die Bottel en Bere afdeling of kyk op die webtuiste vir die artikel oor preservering.

Skep dan vir elke appel, ‘n op gehoopte teelepel treacle suiker oor die appels en volg dan op met water om die appels te bedek. Die appels moet effe dryf.

Plaas dan ‘n gewiggie op die appels sodat dit onder die water bly. Hier neem ek sommer ‘n paar spoel klippies wat ek saam met die bottel gekook het en bind dit in ‘n katoen lappie en sprei dit dan bo-oor die appels om dit onder te hou.

Plaas dan ‘n stukkie kaasdoek of lappie oor sodat gogga’s nie kan in gaan. Nou begin die wag. Vir die volgende drie weke los jy die bottel rustig uit. Jy gaan net seker maak dat die appels nog onder die water bly. Jy sal sien daar groei ‘n wit wolkerigheid, dit is reg, moenie kommer.

Paar goed wat jy sal sien gaan wees, die skuim wat bo-op vorm…moenie kommer. Daarna sal daar borreltjies vorm soos ‘n glas gas koeldrank. Daarna sal jy merk die borrels hou op en die appels begin na onder sak. Nou dit is hier waar jy weet, die volgende stap is nou naby. Die appels se fizz is uit. Die mikrobes in die lug het ALLE suiker wat jy ingesit het en ook die appel se suiker omgesit in suur en alkohole.

Dreineer die appels, behou die vog en kompos toe met die oorblywende appels. Dreineer: voer ‘n sif uit met ‘n stukkie kaasdoek of blou weg gooi lappies, moenie die lappe uit draai om ekstra vog te onttrek. Giet die vog in ‘n nuwe skoon glas bottel en maak weer toe met lappie en laat fermenteer vir nog 4 weke. Jy sal hier begin merk daar is ‘n wit skimmel wat groei…so ‘n dik slym laag onder in die bottel of bo in die bottel. Soms is die plantjie maar effe wispelturig. Dit is die moeder plant of te wel scoby. Dit gaan jy later af skep en in die yskas hou totdat dit tyd word om weer asyn te maak.

Na 4 weke dreineer die asyn weer met die sif en kaasdoek,hou in die yskas vir 2 jaar.

Gebruik van Scoby
‘n Scoby of moeder plant sal so 3 weke uit die proses sny. Indien jy wel ‘n scoby het kan jy dan appels verwerk soos beskryf en dan die scoby bo-op die appels sit en bedek soos voor geskryf. Sodra jy die kontrole punte sien van die appels wat nie meer borrels maak en na onder sak…is dit tyd vir dreineer en weer laat staan totdat die pH 3.3 tot pH 3.5 bereik. Hoe kan dit gemeet word….deur ‘n gewone swembad toets toestel te koop. Anders kan jy net proe aan die fermentaat.

Appel asyn is baie suur en kan jou tande beskadig. Dus moet dit altyd in ‘n verdunde vorm geneem word. Tydens die verwerking mag geen metaal met hierdie asyn in aanraking kom of dit sal ‘n slegte smaak en blou kleur ontwikkel. Werk met plastiek of hout lepels.

Die dossering is 1 e twee maal per dag. Ek sal soos die tyd verloop skakels op hierdie resep aanheg vir resepte en gebruike.

Bron: Annelien Pienaar, 2019, Fermented food class, www.annelienpienaar.co.za